ميرزا مهدي خان استر آبادى
7
جهانگشاى نادرى ( فارسى )
را ضبط نموده مراجعت كرد . در اين اثناء فتحعلى خان تركمان از دولت بهيّهء صفويّه * بسردارى مأمور * « 1 » ، و در توابع كوسويه تلاقى فريقين واقع گشت . نخست افاغنه مغلوب ، و شب به سمت غوريان برگشتند . از آنجا كه طالع نامساعد و بخار غرور و پندار در دماغها متصاعد بود ، سردار با فوجى متعاقب ايشان كميت تهوّر برانگيخته ، با صد نفر كمابيش در پشت صحراى مشهور باورنگ 77 « 2 » بطايفهء افغان برخورده ، بىباكانه بايشان تاخت . ايشان نيز چون حريف را خيره و چشم بصيرتش را از غبار غرور تيره ديدند ، توسن گريز را عنان ، و تيغ تيز را از ميان كشيده ، سردار را با جمعى از پيشتازان از لباس هستى عارى ساختند . بعد از چندى محمود ولد ميرويس بعزم استرداد فراه از قندهار حركت نموده ، ما بين فراه و زمين داور 78 در محل موسوم به دلارام 79 با اسد اللّه جنگ كرده ، اسد اللّه بقتل رسيد . محمود چون تصرف قلعهء فراه را در حيّز امتناع ديد به همان قتل اسد اللّه اكتفاء كرده ، بقندهار شتافت . در حينى كه قزوين مقرّ كوكبهء خاقان شهيد بود 80 ، اين مراتب را از جلايل 81 خدمات شمرده بدربار شاهى عرض ، و امناى دولت نيز تدليس 82 او را صدق فرض كرده ، او را بصوفى صافى ضمير ملقّب ساخته ، حسينقليخان خطاب كردند . نكته - سنجان قزوين تاريخ قتل اسد اللّه را چنين يافتند : مصراع « اسد را سگ شاه ايران دريد . » * بعد از آن ، زمان دولت زمان خان 83 گشته « 3 » ، هرات را تصرف ، و عبد اللّه خان پدر اسد اللّه را محبوس ساخته ، نهال زندگانى جعفر خان و
--> ( 1 ) - در « ح » : « بسردارى قشون منصوب و مأمور سركوبى ابداليان شد » . ( 2 ) - در نسخ « ب » و « و » اين كلمه « روزنگ » آمده است . رجوع بتعليقات شود . ( 3 ) - در « ب » چنين آمده است : « بعد از آن زمان زمان خان وارث دولت گشته » در « ح » : « بعد از آن زمان زمان دولت زمان خان گشته » .